Idiomau'r wythnos - hoelio

Idiomau’r Wythnos

Hoelio

Hoel/hoelen (b) hoelion

1.      Hoelio sylw rhywun

Bydd y cynllun yn ceisio hoelio sylw ar fusnes ac arian

Hoelio sylw'r cyhoedd yng Nghymru ar hylendid bwyd da

Mae'n gyfle gwych i weithio gyda chynhyrchwyr a chyfarwyddwyr profiadol, a fydd yn gallu'ch helpu i gyfleu eich neges mewn ffordd sy'n hoelio sylw.

2.      Taro’r hoelen ar ei phen

Dwi'n meddwl roedd Damon Albarn a Peter Hitchens wedi taro hoelen ar ei phen yn eu hymateb am Live8.

Mae y dalent o daro'r hoel yu ei phen genych, Mr. Denman," ebe'r Capten,

"Mae'r bachgen wedi taro'r hoel ar ei phen," ebai yntau,

Roedd yn wastad yn bwrw’r hoelen ar ei phen ac roedd ymhlith miloedd a ymladdodd dros ei wlad, er nad oedd yn credu mewn rhyfel.

3.      Hoelion wyth

Mae'r ymadrodd yn cyfeirio at hoelion wyth modfedd sef hoelion mawr ac felly byddent yn hoelion pwysig cryf yn dal darnau pwysig mewn adeilad neu rywbeth arall.

Mae 5 cangen yng nghymdeithas Yr Hoelion Wyth, sef Sion Cwilt, Wes Wes (Gogledd Sir Benfro), Hen-Dy-Gwyn, Beca (Efailwen) ac Aberporth. Cwrdd uwaith y mis am 8 o'r glochish.

Un o hoelion wyth Cymdeithas Tai Clwyd yn dychwelyd i'r tîm.

Cymharu ansoddeiriau

Ydy e mor dda â'i frawd bach, neu ydy e cynddrwg â'i chwaer iau?

Rydym wedi bod yn edrych ar sut i gymharu ansoddeiriau'n ddiweddar.

Dyma linc i gyflwyniad ac ymarferion ar wefan Prifysgol Bangor (cliciwch yma), ac un arall ar ffurf Powerpoint ar safle Grid Cenedlaethol ar gyfer Dysgu Cymru.

Gardd Tim Thomas yn Nghilgerran

Diolch i'r rhaglen Byw yn yr Ardd am y clip hwn.

Clatshio bant = to carry on, to get on with it

Russell a'i sgŵp bach handi

Perlysiau mewn pot - mae tyfu i ben i lawr wedi mynd yn rhywbeth sy'n reit ffasiynol bellach......

Ife?

Ai ac ife?

In more formal varieties of Welsh, emphatic questions begin with the particle ‘ai’.

Ai dyna i gyd sy’n gwneud ni’r Cymry yn wahanol?

Ai Bangor yw eich dewis cyntaf yn y system UCAS?

Ai Rhodri Morgan sy'n gywir, neu'r Gweinidog dros Gyllid?

In informal Welsh, especially in the south, ‘ai’ can be replaced with ‘ife’

Ife fi yw e neu ody hwn yn symud?

Ife fi yw e - neu ydw i'n mynd yn hen?

Ife Sian a Sean sy'n sgio yn y cefndir?

Gwallt lyfli ganddi, ife Sian yw ei henw hi?

Ai can also be used to introduce an emphatic clause. Here it often corresponds to English ‘whether’:

Fe ofynnais iddo ai yno y byddai rhagor? Cefais ateb da.

Tybed ai string fest wedi'i gwneud o spagetti oedd e'n gwisgo wrth ganu opera?

Tybed ai hynny a wylltiodd y beirniad o Sais a honnodd y gellid bod wedi gwneud y ffilm yn Lloegr neu'r Alban

‘a….ai’  if/whether…..or

Nid oedd hi’n siŵr a oedd wedi ei chlywed ai peidio.

ydy'r Gymraeg yn iaith swyddogol ai peidio?

Ai bod ai peidio a bod?

Sut wyf yn gwybod a ddylwn i fod yn talu treth ai peidio?

Ife – ife is a contraction of ‘ai fe’ and it can also appear at the end of statements as a question:

Jiw, jiw, ‘na beth ŷn nhw, ife?

Dim Sian sy 'na, ife?

Hwnna yw e, ife?

prifswm yw'r gair am y principal yma, ife ?

Wel dyma ni eto ar fin dathlu Dydd Gŵyl Dewi, y diwrnod ryn ni'n dathlu'n ffurfiol ein Cymreictdod, wel ddim yn cyfri diwrnod y gêm ife?

Ife? Can also be used in response to an emphatic statement:

A. Siân wnaeth y cawl.   B. Ife?

A. Dyna i gyd.    B. Ife?

Naill ai.....neu     Either ... or

Os bydd arnoch help gyda llenwi'r ffurflenni neu os bydd arnoch angen rhywbeth naill ai mewn iaith arall neu mewn fformat arall, gallwn ni wneud hynny.

Cynlluniwch yr hysbyseb, naill ai ar bapur neu ar gyfrifiadur, fel ei bod yn barod i'w chyhoeddi  

Naill ai ma @DylanEbz wedi troi'n Gog, neu ma @CylchgrawnGolwg di sbwylio tafodieth rhywun ETO.
 

Gweithdy canu gyda Lowri Evans

Cynhelir gweithdy canu yn Amgueddfa Wlân Cymru, Drefach-Felindre, ddydd Sadwrn, 10-12, 3 Tachwedd. Mae'r sesiwn yn rhad ac am ddim. Am fwy o wybodaeth, ffoniwch 029 2057 3070.

Dyma Lowri'n canu Merch y Mynydd.

Pice bach!