Baled y Camtreiglad

Diolch i'r Welsh Whisperer am y gân addysgiadol hon.

Dyma gân sy'n seiliedig ar stori wir (fel arfer) ac yn adrodd hanes aderyn bach sy'n trafferthu wrth siarad yn raenus a phur, ond yn llwyddo ar ôl ymarfer ac ymroddiad, i siarad yn gywir. Da iawn hi.

Noddwyd gan Heddlu'r Iaith.


Geiriau:

Pan oeddwn i yn dderyn bach yn canu yn yr ardd
Mi ganais fore dydd a nos yn eisiau deryn hardd
Hedfanais dros y moroedd gwyllt yn gwrando am y gân
Fy llygaid bach ar agor am y berffaith adar mân.
Adeiladwyd fy nyth gyda phridd gorau'r Sir
I baratoi'r llety am y berffaith gariad pur
Hedfanais yn y gwanwyn, y gaeaf a'r haf,
Tan ddaeth yr aderyn ar y diwrnod mwyaf braf.
Ond wrth i mi siarad â hi,
Clywodd yr ardd fy nghri,
Roedd safon eu hiaith yn angen bach o waith
Felly ganais fy nghân iddi hi.
'Mae dy arddodiad yn siomedig, mae dy ferfau dros y lle!
Dwyt ti ddim yn gallu treiglo gwna’i d'atgoffa di o le!
Am Ar At Gan Dan Dros Trwy Heb Hyd i Wrth O!
Os nad wyt ti'n mynd i ddysgu gwell i ti fyd am dro!'
'BORE DDA! SUT MAE PHETHAU? MAE'N DIWRNOD BRAF'
Wnes ti golli dy ganllawiau iaith yn hedfan yn yr haf?
Mae rhaid i ti ynganu’r wyddor fel y mae,
A chofiwch yr amser gyda chysyllteiriau!
Dim ond adar bach Cymraeg oedd i fod yn yr arch,
Mae'r iaith Gymraeg yn eithaf hen, dangoswch bach o barch.
Mae 'na ddosbarth gyda'r nos, ymddiheuraf am y strach
Ond allai ddim dioddef rhywun sy'n methu'r to bach.
Ond wrth i mi siarad â hi
Clywodd yr ardd fy nghri
Roedd safon eu hiaith yn angen bach o waith
Felly ganais fy nghan iddi hi
'Mae dy arddodiad yn siomedig, mae dy ferfau dros y lle!
Dwyt ti ddim yn gallu treiglo gwna’i d'atgoffa di o le!
Am Ar At Gan Dan Dros Trwy Heb Hyd i Wrth O!
Os nad wyt ti'n mynd i ddysgu gwell i ti fyd am dro!
Gwranda, rhaid i ti ddysgu neu byddai'n mynd am dro'
Ond fe fagwyd adar bach, ein teulu yn y nyth.
Beirdd a chantorion oedd yn ein plith.
Felly dysgwch y rheolau cyn i mi gwympo mas o'r nen,
Mae camddefnyddio'r ferf yn chwalu fy mhen.
Ac wedyn wrth i mi siarad â hi
Clywodd neb fy nghri!
Achos roedd safon eu hiaith wedi gwella ar ein taith,
Felly ganais fy nghân iddi hi!
Mae dy arddodiad yn arbennig, mae dy ferfau'n gywir iawn!
Mae'n bleser clywed treiglad llais a gweld atalnod llawn!
Er bod 'na eithriadau a thafodiaith pob un sir,
Erbyn hyn clywaf iaith sy'n raenus a phur,
Sydd yn bleserus os gai ddweud y gwir
Siaradwch yn gywir ar draws y tir!

Hambons - Shelffo neu ar y shelff?

Ar drothwy’r Brifwyl, mae’r ferch off y teli wedi ysgrifennu canllaw i ferched Cymru ar sut i adnabod dynion dawnus, a’r rhai llai medrus hefyd…mae ei thesis yn seiliedig ar drip diweddar i Sioe Frenhinol yr Amaethwyr…

Shelffo neu ar y shelff…..?

Roedd y pedwar diwrnod ‘na ’di cyrraedd.

Y pedwar diwrnod sydd ‘da ffermwyr Cymru i wasgaru eu holl spesamins amaethyddol ar hyd merched Cymru.

Wrth sefyll ym mhabell y members, edryches i o ’nghwmpas a gweld dau gategori o ddynion.

Y ‘shelffwyr’ a’r rheini ‘ar y shelff’.

Bydde chi’n meddwl taw oedran oedd y prif wahanieth – ond, nage wir. Ma’ shelffwyr o bob oedran i ga’l. Yn amlwg ma’ gyda chi’r rheini yn eu harddege sy’ ‘na yn eu t-shirts YFC, a llun pidlen mewn lipstic ar eu talcen a staen seidr a blac dros eu shorts newydd o’dd mam ‘di prynu iddyn nhw o sêl Peacocks cyn iddyn nhw fynd.

I ‘weud gwir, ma’ nhw’n ddigon diniwed, os nagich chi’n meidio gorfod gwylio nhw’n llyfu gwyneb rhyw ferch yn y gornel tra’n trio byta byrgyr a pisho r’un pryd…

Gyda llaw, sôn am grysau-t YFC, un o’n hôff bethe i  yn yr ŵyl oedd darllen y slogans ar gefn y cryse-t. Ma’ nhw’n mynd yn waeth – ond eto’n well – bob blwyddyn. Yr un dynnodd y’n sylw i ‘leni (a fi ddim yn gwbod ai oherwydd bod tua 50 ohonyn nhw’n gwisgo fe, neu oherwydd pa mor ‘glyfar’ odd y slogan….) oedd -  ‘I hope you’ve got pet insurance… ar y blaen, a ‘because I’m going to destroy your pussy’ ar y cefn….. sdim lot yn secsiach na ‘na oes e?

Os ydych chi’n ferch sy’ wedi cwmpo am y crys-t yma, fi’n argymell dwrnod i chi’ch hunan, yn iste mewn capel tywyll damp, yn gwrando ar ‘Dod ar fy mhen’ drosodd a throsodd, er mwyn i chi ystyried trywydd eich bywyd.

A’r math arall…

Y math arall o ‘shelffwr’ yr oeddech chi’n ca’l yn stelcian o amgylch y members oedd y ‘sleimers’. Chi’n gwbo, rheini ‘da lliw haul, un eyebrow sy’n codi a sgidie call ar gyfer yr achlysur, rheini sy’n rhoi ‘i llaw ar waelod ych cefn tra’n gweud – ‘ie… shwt i ti de calon’  a wedyn chi’n gweld e’n cropian mas o rw garafan am 7:30 yn gwisgo specs haul a’n anadlu ar ‘i law er mwyn asesu’r sefyllfa ‘da’r anal.

As in ‘anadl’ mewn acen Sir Geredigion….

Gosh, sa i’n gw’bod pa shelffwr sy’ waetha.

Baw isa’r domen

Wedyn ma’ ‘da chi rheini ar y shelff.  Rheini â’u siwmperi ‘di clymu rownd ‘u canol.  Â dau gorn bach piws tywyll yn codi oddi ar ‘u gwefusau o ganlyniad i yfed 70 peint o seidr a blac mewn dwy awr.

Nhw yw’r rhai sy’n stelcian ffwrdd ar ben eu hunen hanner ffordd drwy’r noson i gal jumbo sosej a can o vimto, cyn dod nol i floeddio canu ‘I am the one and only…..’ cyn trio fe mlân ‘da merch ifanc feddw mewn hotpants…. Methiant… Y ferch yna odd yn ysgol ‘da fe odd arfer bod yn hot ond nawr sy di cal tri o blant …methiant…..cyn setlo am un o ffrindie ei fam sy newydd ga’l ysgariad….

Felly, ferched hynod lwcus Cymru, beth yw hi fod?

Falle bod angen dechre ysgol, yn debyg i Lanaethwy ond i fechgyn ifanc… Gwersi fflirto o’r radd uchaf…. Athrawon megis  Chiz, Bryn Fôn, Dewi Pws…. hmm

Beth bynnag, shelffwr neu beidio, os i chi’n gadel Builth ‘da ffarmyrs tan, mwd dan eich gwinnedd a hici, chi ‘di joio’ch hunen. Hwre i Hambons weda i.

Ma dau o’r tri da fi….

Lisa ‘ar y shelf’ Angharad

Mrs Jones Rhif 1

Mae Mrs Jones Rhif 1 yn trydar......

Cwyno am bopeth - sdim byd arall i wneud dyddie 'ma ers colli'r gwr. Ethon ni i G'rdydd i weld y rygbi yn '99 golles i fe ar Queen St ac heb ei weld ers hynny.

10 Nov Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Neis gweld cymaint o ferched sy'n canu yn yr Wyl Gerdd Dant yn cefnogi Movember. #mynyffachi #gcd2012

10 Nov Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Cerdd Dant a rygbi drwyr dydd ar S4C - diolch i Dduw am - Strictly a'r X Factor heno!

5 Nov Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Ro'dd y rhaglen dathlu 30yrs S4C yn warthus. Sen i ishe clywed barn pobol gyffredin ar bethe ar y teli elen i'r Feathers ar nos Wener!

23 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Dafydd a Caryl yn dringo 5 copa? Word to the wise - Dafydd tria golli hi ar ben un ohonyn nhw - ei llais yn mynd ar nerfau fi.Sbwylo'n Alpen!

23 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Prynhawn Da yn dangos i ni shwt ma' fframio llun yn iawn - os na allwch chi fframio llun dyle chi fod mewn home! #smonigydyndwp

19 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Shortlist rhaglenni gore S4C ers 30 yrs - sen i ddim yn dewis un o nhw! Bacha hi o ma? Cyw Haul? Nyth Cacwn? Na'r goreuon? Bugger me!!

19 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Yn watcho 'Heno' ar S4C yn y prynhawn - Jiw - ody Sian Thomas gorfod bod mor irritating? Pam ma' hi's siarad fel gog?

17 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

o jiw - newydd watcho golygfa rhwng Sion White a Gwyneth ar Pobol Y Cwm - crogwch fi nawr!!! #amdram #mynyffachi

13 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Ishe rhywun i ddweud wrth Gerallt ar 'Heno' i dyfu lan a phrynu crys llewish hir! #mynyffachi

8 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Son am Cefn Gwlad - ody Dai Jones Llanilar yn cario llo neu jyst blydi tew yw e? #mynyffachi

8 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Anodd dweud os yw'r gyfres 'ma o Cefn Gwlad ar es 4 c yn repeat neu beidio - pob un gwmws run peth ag erioed!

2 Oct Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Cwpwl gay ar Sion a Sian heno - jiw ma'r oes di newid. Byddan nhw'n cael cyflwynydd gay nesa! Cofiwch ro'dd Dai Llanilar yn itha camp!

25 Sep Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Lot o ffys am The Valleys - ma fe'n fwy realistic na Pobol Y Cwm.... wedi dweud 'ny ma Sooty & Sweep yn fwy realistic na Pobol Y Cwm!!

22 Sep Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Jonathan Ross yn cael Olympians a ser Hollywood - Tudur Owen yn cael dou blydi ffarmwr pointless! #mynyffachi

20 Sep Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Bois Y Bins ar Es four C heno - mwy o rybish? #mynyffachi

19 Sep Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Y mab newydd ddangos llun i fi o Alan Partridge a Bwgan Brain - y mab yn wherthin - Dafydd Du a Caryl o'n nhw!! Oh diar! #mynyffachi

 Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Os yw'r grandchildren yn ddrwg dwi'n fforso nhw i watcho omnibws Pobol Y Cwm - neud y tric bob tro. Llefen am orie! #mynyffachi

1 Sep Mrs Jones ‏@MrsJonesRhif1

Ifan Tregaron ar 'Noson Lawen' heno - jiw smo fe di newid dim. Dal ddim yn ffyni!!!

Cerdd dant - Cefin Roberts yn gwneud ei orau glas

Celwyddau mae rhieni'n eu dweud wrth eu plant....

Diolch unwaith eto i Ffrwti am hyn.

Dyn ni i gyd wedi profi'r amheuaeth 'na pan fydd rhiant yn dweud wrthon ni bod rhywbeth penodol yn mynd i ddigwydd oni bai ein bod ni, y plentyn, yn bihafio neu'n gwneud fel mae'n rhieni ni'n ei ddweud.

Yn fan hyn, dw i wedi casglu rhai o'r celwyddau dw i wedi'u clywed mewn hanesion gan ffrindiau, teulu ac eraill.

 
"Rhaid i ti fihafio neu fydd Siôn Corn ddim yn dod."
Dyma glasur. Dw i'n siŵr bod y frawddeg hon wedi codi ofn ar gannoedd o blant ledled y byd.



"Paid a llyncu'r gwm cnoi 'na, neu fydd e'n sownd ynddot ti am byth."
Dyna ddeud wrth Mr. Wrigley felly 'te? Mae 'na amrywiadau lu ar y celwydd hwn. Un o fy hoff rai i ydy ei fod y gwm cnoi yn ffurfio gwe yn y stumog sy'n rhwystro bwyd rhag cael ei dreulio.






"Bwyta dy grystia' i ti gael gwallt cyrls."
Dw i ddim yn gwybod o le daw'r resymeg tu ôl i hwn. Hyd y gwn i does 'na ddim tystiolaeth sy'n awgrymu bod crystiau yn gwneud gwallt y sawl sy'n eu bwyta nhw'n gyrliog.



 "Os nad wyt ti a dy frawd/chwaer yn bihafio bydda' i'n eich anfon chi i ysgol breswyl ar y môr."
Oes 'na ffasiwn le yn bodoli? Y cyfan dw i'n gwybod yw bod y frawddeg hon yn codi mwy o ofn arna i na wnaeth bygwth bod Siôn Corn yn mynd i anghofio amdana' i erioed!





"Watsia di, os ti'n tynnu stumia fel 'na neith e sticio rhyw ddydd."

Eto, mi oedd 'na amrywiadau lu ar y celwydd hwn hefyd, un yn cynnwys bod yr anffawd hwn yn taro plentyn pe bai'r gwynt yn newid cyfeiriad ar y pryd.



"Na, pan mae'r miwsig yn chwarae mae'n golygu eu bod nhw wedi rhedeg allan o hufen iâ."
Bechod, cafodd y plant a lyncodd y celwydd hwn gam hufen ia-aidd. Dim 99 na Screwball ar bnawn heulog ar ôl 'rysgol - achos eu bod nhw wedi rhedeg allan o hufen ia. Siom.




"Os byddi di'n pi-pi yn y pwll nofio bydd y dŵr yn troi'n goch."
Sbardun paranoia plentyn sydd â phledren wan. Byddai'n rhaid cymryd trip i'r tŷ bach bob deg munud jyst i sicrhau nad oedd 'drips' yn dod allan.



Un o'r gwersi cyntaf mae rhieni'n ei dysgu i blant yw i beidio â dweud celwydd. Eironig.

Mae'n rhaid codi ein het i rieni yn gyffredinol am fod mor ddyfeisgar gyda'u celwyddau. Er gwaethaf eu celwydd a'u gallu i ddistyllu ofn mae'n nhw wedi ei dweud nhw "er ein lles ni".

Duwcs, dyn ni ddim wedi troi ma's yn rhy ddrwg.

Deg peth sy'n mynd ar nerfau pobl Gymraeg

Diolch i Ffrwti am hyn!

Mae erthygl Lois Ffrwti hon wedi mynd mwy feiral rownd siaradwyr Cymraeg na mymps yn maes-b. Gwneud be ma'n deud ar y tun.

Ac eithrio'r pethau amlwg fel diffyg parch at yr iaith a chyfieithu gwael, mae 'na sawl peth dw i'n siŵr sy'n mynd ar nerfau'r rhan fwyaf o bobl Gymraeg. Mae'r rhestr hon yn cynnwys deg o'r pethau a ddaeth i fy meddwl i.

1. Rhestr fel hon, sy'n cyffredinoli pethau am Gymru a phethau "Cymreig".

2. Pobl yn gofyn i chi ddweud Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch. Tro nesa, dywedwch wrthyn nhw "Jyst ewch ar youtube de!"

3. Cymryd yn ganiataol mai eich hoff ganwr neu fand yw un o'r canlynol: Tom Jones, Sterephonics neu Manic Street Preachers. Efallai y cewch chi gynnig Catatonia hefyd - os byddwch chi'n lwcus.

4. Y cysyniad fod gan bawb Cymraeg yr un diddordebau.

 

5. Wrth gwrs, os 'da chi'n Gymraeg ac o'r Gogledd eich cyfenw chi ydy Jones, shŵrli. O'r de? Mae'n debygol iawn mai Jenkins ydach chi felly.

6. Y gred gyffredin ymhlith pobl o du hwnt i glawdd Offa mai un acen yn unig sydd yng Nghymru - un cymoedd y De.

7. Y frawddeg...

8. Mae'n debyg bod pob person Cymraeg yn casáu pob person a ddaeth o Loegr ERIOED.

 

9. Mae pob person Cymraeg yn deall ac yn mwynhau rygbi. FFAITH.

 

10. 'The Call Centre' a 'The Valleys' sy'n ein cynrychioli ni ar deledu rhyngwladol. (Diolch i'r nef am Y Gwyll!)

 Mae 'na lawer iawn mwy, dw i'n siŵr. Efallai y cawn ni rownd tŵ yn y dyfodol.