Croeso!

Blog ar gyfer pobl sy'n dysgu Cymraeg yn ardal Aberteifi yw hwn. Mae'n cynnwys adnoddau ac erthyglau sy'n berthnasol i'n dosbarthiadau sgwrsio. Byddwn ni'n trafod ystod eang o destunau yn ystod y flwyddyn (garddio, byd y natur, byd busnes a gwaith, hanes lleol, coginio, tafodiaith, barddoniaeth i enwi ond rhai o'r pynciau) gan edrych ar wahanol fathau o'r iaith. Croeso i bawb sydd am ddatblygu eu sgiliau Cymraeg.
Showing posts with label bwyd. Show all posts
Showing posts with label bwyd. Show all posts

Sunday, 3 February 2019

Beth sy 'na i de?

Slob neu snob? Dyma holiadur difyr am eich arferion bwyd. Diolch i BBC Cymru Fyw.


Beth sy' i de heno?

Pwy sy' rownd y bwrdd? 
Beth yw'r sialens mwyaf i ti wrth benderfynu be' sy' i de?
Beth yw'r pryd wyt ti'n dipyn o arbenigwr am ei wneud?
Beth wyt ti'n ei goginio mewn argyfwng?
Ydy dy arferion bwyta wedi newid dros y blynyddoedd a pham?
Beth yw dy hoff bryd o fwyd?
Beth wyt ti'n ei fwyta er ei fod yn pigo'r cydwybod?
Beth yw'r peth mwya' anghyffredin ti wedi ei fwyta / goginio?
Pa bryd o fwyd sy'n agos at dy galon a pham?
Beth yw dy hoff gyngor coginio?
Beth oedd dy hoff bryd o fwyd erioed?
Oes 'na rhywbeth wnei di ddim bwyta?


















Saturday, 13 October 2018

Geiriau anghyfarwydd am fwydydd cyfarwydd

Diolch unwaith yn rhagor i BBC Cymru Fyw. Y tro hwn am y cwis difyr 'ma.

bara plymryd: bara plymbryd/prwmlyd/prymlid yn ôl GPC

catwad - "cadw" sydd wrth wraidd y gair yma.

malw = mallow

huddygl = soot

cyffaith = toffee

wylys: planhigyn o'r deulu codwarth (belladonna)

Ydych chi'n gwybod rhagor?

Sunday, 29 April 2018

Ydych chi'n bwyta'n lân?

Diolch i BBC Cymru Fyw am y darn yma.

Mae'n gyngor da a chall i fwyta a byw yn iach, ond beth yn union mae hyn yn ei olygu?
Mae pawb yn wahanol ac mae beth sy'n gweddu un person efallai ddim yn addas i eraill. Mae Cymru Fyw wedi sgwrsio gyda thri pherson ynglŷn â sut maen nhw wedi newid eu harferion bwyta: 
Dan Williams: Deiet Paleo a crossfit
Er mai her blwyddyn newydd oedd dilyn y deiet yma i Dan a chriw o'i gampfa ar y cychwyn, bellach mae ganddo berthynas newydd â bwyd, ac mae'n parhau i wneud penderfyniadau penodol am yr hyn mae'n ei fwyta ac yfed.
"Ar y deiet yma dwyt ti ddim yn cael bwyta dim cynnyrch llaeth, siwgr, bwydydd wedi eu prosesu, grawnfwydydd, pasta, bara, reis, dim ffa a dim cnau mwnci nac yfed alcohol. Felly yr hyn wyt ti'n cael bwyta ydy cig, llysiau, bwyd môr, cnau, hadau a ffrwythau.
"Fe ddechreuais i ym mis Ionawr, ac mi oedd o'n anodd am yr ychydig wythnosau cyntaf, ond unwaith rwyt ti dros y cravings mae'n dod yn haws.
"R'on i'n trio cadw at 40% carbs, 30% protein a 30% braster i bob pryd bwyd ac yn defnyddio ap ar fy ffôn i gyfri'r calorïau a logio fy mwyd. Roeddwn i'n mesur popeth a gwneud yn siŵr fod pob pryd bwyd yn dod allan yn cyfateb i hynna."
"Cynyddu muscle mass oedd y bwriad i fi yn hytrach na cholli pwysau, ond mae'r fat wedi disgyn off am nad ydw i'n bwyta siwgr. Y bwriad i fi ydy bod yn fit for life.
"Mae fy mherthynas efo bwyd wedi newid. Dwi'n fwy ymwybodol o sut mae fy nghorff yn ymateb i fwyd, a dyma'r ffordd fydda i'n bwyta o hyn allan. Dwi'n gwneud dewisiadau cywir pan dwi'n mynd allan i fwyta. Os oes 'na gacen yn y swyddfa, mi wna i gymryd darn bach iawn, ond wna i byth fynd yn wirion, dwi'n gallu limitio fy hun yn haws. Dwi'n meddwl am faint o galorïau sy' mewn bar o siocled a wna i gymryd afal neu llond llaw o gnau neu dates yn lle.
"Dwi am wneud y newid nawr a fydd yn gwneud gwahaniaeth i fy iechyd yn y tymor hir, felly mae beth dwi'n fwyta rŵan, gobeithio fydda i'n gweld y canlyniadau pan dwi'n hŷn. Dwi ddim am gael diabetes neu ganser, a dim jyst yr elfen bwyta ydy o, ond hefyd yr ymarfer corff. Mae'r ddau yn mynd efo'i gilydd. Dwi'n bwyta i roi tanwydd i'r corff yn hytrach na bwyta am bleser."
Catrin Enid: Perchennog caffi Bara Menyn yng Nghaerdydd
"Rwy' wedi cyrraedd oedran nawr lle dwi bron yn 40 a dwi'n meddwl alla i ddim neud hyn rhagor, alla i ddim bwyta beth fi mo'yn," meddai Catrin.
"Rwy' wedi trio colli pwysau yn y gorffennol trwy dorri carbs allan o fy neiet a mynd i'r gym. Cadwes i'r pwysau bant am bach, ond yn raddol aeth e nôl arno, achos doedd e ddim yn gynaladwy. Nawr rwy'n cadw pwysau, lle o'r blaen oedden i'n gallu ei golli lot yn haws.
"Ond mae rhywbeth wedi clicio nawr. Dim mynd ar ddeiet ydw i, ond newid ffordd o fyw."
Mae Catrin wedi cael ei hysbrydoli gan sawl ffrind sy'n dilyn ffordd iach o fyw, yn arbennig Betsan Haf Evans, a gafodd broblemau â'i chroen, a newidodd ei deiet, ac yn dweud bod hynny wedi helpu i glirio'r cyflwr.
"Fe ddechreuodd Betsan fwyta'n lân, torri mas glwten a bwyta bwydydd organig ac fe weles i'r effaith gadarnhaol oedd e'n ei gael arni hi a meddylies i fy mod i am roi go iddo fe hefyd.
"Dwi yn yr adeg yna o fy mywyd lle fi'n edrych i'r dyfodol. Mae clefyd y galon a phroblemau iechyd eraill yn amlwg yn fy nheulu i, a fi wedi penderfynu mod i am drial fy ngorau i beidio ag etifeddu'r problemau yna.
"Fi'n trial bod yn ddi-glwten, ac yn bwyta bwydydd organig neu free range gymaint ag y galla i, dwi'n bwyta nŵdls quinoa yn lle pasta, a dim bara ac yn y blaen. Wrth gwrs, mae cig organig tair gwaith y pris i gig arall ac mae hynny wedi agor fy llygaid.
"Un o'r prif bethau fi 'di dechrau gwneud ydy bone broth. Cawl ydy e mewn gwirionedd, lle ti'n berwi esgyrn beef organig i wneud pot mawr o stoc, sy'n llawn maeth a collagen sy'n llesol i dy gorff, yn benodol i ardal y perfedd a dy gallbladder di. Dwi'n yfed e'n gynnes, ond hefyd yn coginio pasta, llysiau a chig ynddo fe. Mae'n ysgafn ac yn hawdd."
Mae Catrin Enid ar fin symud lleoliad ei chaffi Bara Menyn ac agor yn ardal Bae Caerdydd, lle mae stiwdios drama'r BBC a swyddfeydd nifer o gwmnïau teledu.
"Rwy' wedi 'neud ymchwil a gofyn i'r bobl sy'n gweithio yna pa fath o fwydydd fydden nhw'n hoffi gweld yn cael ei werthu. Mae llawer wedi dod nôl yn dweud eu bod nhw am gael bwydydd figan, raw foods, salads gyda dressings naturiol, soy a chynnyrch naturiol fel mêl yn lle siwgr ac yn y blaen. Mae llawer ohonyn nhw yn actorion neu'n gweithio'n y cyfryngau ac yn dilyn trends bwyd ac yn poeni beth sy'n mynd mewn i'w cyrff ac am fod yn iach.
"Rhai blynyddoedd yn ôl fydde rhywun yn meddwl, pam talu am salad mewn caffi? Ond erbyn hyn mae'n lot fwy na letys a thomatos, mae'n gymysgedd o gynhwysion blasus.
"Alli di ddim rhedeg busnes bwyd a diystyru anghenion y cwsmeriaid, maen rhaid i ti ei gymryd e o ddifri'. Mae pobl sy'n ddi-glwten neu ddim yn bwyta cynnyrch llaeth neu sydd ag alergeddau - nid bod yn ffysi maen nhw, maen nhw'n gyflyrau go iawn, oherwydd y math o fwydydd rydyn ni wedi bod yn bwyta dros y blynyddoedd, mae ein cyrff ni nawr yn dweud 'na, alla i ddim 'neud hyn rhagor.'
"Dim ond newydd ddechrau ydw i, ond yn barod dwi'n teimlo'n iachach, ysgafnach ac yn fwy hyderus."
Erin Dafydd: Hyfforddwr personol
Ond ai dilyn deiet arbenigol yw'r peth gorau i wneud, neu dilyn ychydig o synnwyr cyffredin?
Mae Erin Dafydd yn cynnig y pwyntiau canlynol fel cyngor cyffredinol da ar fwyta, a byw yn iach:
  • Y deiet gorau yw un fedri di gadw ato
  • Mae angen cydbwysedd yn y math o fwydydd ti'n bwyta
  • Mae'n bwysig i fwyta digon o galorïau, a bwyta popeth yn gymhedrol
  • Mae angen digon o brotein ar y corff, yn enwedig wrth fynd yn hŷn
  • Ceisia beidio yfed calorïau, fel siwgr mewn te, diodydd meddal sy'n uchel mewn siwgr ac alcohol
  • Yfa ddigon o ddŵr
  • Fe ddylai o leia' hanner dy blât fod yn llysiau a ffrwythau
  • Tria osgoi bwyd wedi ei brosesu
  • Tria fwyta bwydydd sy'n rhyddhau egni dros amser, er enghraifft tatws melys, pasta a reis cyflawn yn lle reis gwyn
  • Tria fwyta bwyd mor agos at natur â phosib, bwyd naturiol, lleol yn ei dymor
  • Gwranda ar dy gorff ac os wyt ti angen cyngor cer i siarad â'r doctor, deietegydd neu hyfforddwr yn y gampfa
  • Cofia bod angen joio hefyd! Os wyt ti'n gor-fwyta, paid â phoeni, ond ceisia fod yn 'dda' y diwrnod wedyn!

Friday, 13 April 2018

Crwst

Diweddariad 13 Ebrill 2018

Mae popty, caffi, bwyty a deli Crwst wedi agor o'r diwedd. Ydych chi wedi bod yna? Dyma linc i'w wefan (uniaith Saesneg, yn anffodus!), ond mae'n llawn lluniau hyfryd gyda llwyth o wybodaeth a ryseitiau.

_____________________

BBC Cymru Fyw sy'n olrhain hanes busnes lleol.

Ry'n ni'n clywed yn aml am ddi-boblogi cefn gwlad wrth i bobl ifanc Cymru symud i'r dinasoedd i weithio. Ond mae cwpl o Sir Benfro yn mynd yn erbyn y llif. Mae Osian a Catrin Jones wedi gadael Caerdydd er mwyn sefydlu busnes pobi ym mro eu mebyd  [plentyndod].

Catrin sy'n sôn am eu penderfyniad i sefydlu Crwst yng nghegin hen gartre mam-gu Osian ym Mlaenffos:


Roedd Osian wedi dysgu ei grefft yn lleol mewn gwesty yn Llechryd a phan gafodd gynnig symud i Gaerdydd i weithio mewn gwesty fan 'ny, wel, roedd hi'n gyfle iddo gael mwy o brofiad, ond dod yn ôl oedd y bwriad wastad.


Cegin mam-gu

Ni'n dau'n lico byw yn lleol. Ni'n bach o country bumpkins, ond leicen ni ddod â rhywbeth gwahanol i'r ardal. Dod nôl â thalent Osian fel bod pobl fan hyn yn gallu mwynhau'r profiad o'r bwyd anhygoel mae'n medru ei greu, a dod â syniadau modern yma.

Yr holl amser roedden ni yng Nghaerdydd, roedden yn paratoi ein cynlluniau i ddod adre. Ro'n i'n teithio nôl i swyddfeydd Antur Teifi i wneud cyrsiau busnes, a dreulion ni amser yn gwneud yr ymchwil a gwneud y cynlluniau i agor ein lle ein hunain.

Y syniad wastad oedd agor caffi a thŷ bwyta ond roedd hi'n anodd ffeindio lle addas, felly dyna pam ddechreuon ni fusnes wedi ei leoli yn y tŷ. Hwn yw hen dŷ mam-gu a thad-cu Osian, a dyma ble dechreuodd e gwcan gyda'i fam-gu.

Ond doedd dim syniad gyda ni os oedd hi'n bosib hyd yn oed gwneud bywoliaeth o set up mor fach. Felly ar y dechrau, roedden i'n gweithio rhan amser o hyd. Ond o fewn wyth wythnos, wnes i roi'n jobyn lan achos o'n ni mor brysur.

Mae'r oriau'n hir iawn. Dydd Iau a dydd Sadwrn yw'n diwrnodau prysuraf gan ein bod ni â stondin ym Marchnad Aberteifi ac mae orders y siopau lleol sydd yn gwerthu ein bara a chacennau'n cael eu paratoi hefyd. Ar nos Fercher a dydd Gwener felly, byddwn ni'n codi tua chwech y bore, ac yn pobi tan un y bore wedyn.

Yna byddwn ni'n codi eto am hanner awr wedi pedwar y bore i wneud y doughnuts i gyd. Y doughnut yw'r pethau mwyaf poblogaidd ar hyn o bryd, felly mae angen lot ohonyn nhw.


Garej paradwys

Nawr gyda'r cynlluniau newydd fydd pethau'n mynd hyd yn oed yn fwy prysur. 'Dyn ni nawr yn mynd i wneud beth oedd ein bwriad ni ers y dechrau, ond mae'n naid [= jump] eithaf mawr.

O'r diwedd 'dy ni wedi ffeindio rhywle addas a ni'n bwriadu agor bar, caffi, popty a thŷ bwyta yng nghanol tref Aberteifi.

Yn wreiddiol garej oedd yr adeilad oedden ni'n bwriadu ei ddatblygu ac yn ddiweddar roedd e'n siop pob dim, ond mae'n ofod mawr, ond gyda'r ffenestri mawr na mae reit lan ein stryd ac yn berffaith ar gyfer beth ni moyn gwneud, a'r peth gorau yw bod e'n blank canvas.

Diwedd y gân

Roedd y weledigaeth gyda ni, mae'r adeilad perffaith gyda ni, ond y cam mwyaf oedd ffeindio'r arian. Hyd yn oed gyda blwyddyn o brofiad a busnes llwyddiannus, byddai'n anodd iawn i ni godi'r arian drwy'r banciau cyffredin.

Ond, wnaethon ni ein gwaith ymchwil a gydag ychydig o help Antur Teifi a gwahanol bobl, ddaethon ni i gysylltiad â Banc Datblygu newydd Llywodraeth Cymru a thrwyddyn nhw ry'n ni wedi derbyn y benthyciad fydd yn gwneud yr holl beth yn bosib.

Yr unig beth sydd ar ôl yw cael y cadarnhad cynllunio fydd yn gwneud hi'n bosib i ni ddechrau. Ond mi ddylen ni glywed am hyn ddiwedd y mis.

Os oes gan unrhyw un mas fan 'na syniad neu freuddwyd i wneud rhywbeth a dechrau busnes, fydden ni'n dweud go for it. Mae'n lot o waith, ond rhaid i chi fynd amdani, a mynd amdani fflat owt.



Sunday, 28 January 2018

Jin a thonic? Rhew a lemwn?

Diolch i BBC Cymru Fyw am yr erthygl yma.

Mae cynhyrchwyr jin yng Nghymru yn dweud eu bod wedi cael Nadolig prysur iawn, gyda rhai yn gwerthu tair gwaith cymaint o ddiod o'i gymharu â llynedd.
Dywedodd Snowdonia Distillery yn Nhal-y-cafn, Conwy ac Eccentric Gins yng Nghaerffili bod eu gwerthiant wedi treblu mewn blwyddyn.
Fe wnaeth Penderyn, sydd yn cynhyrchu Brecon Gin, hefyd ddweud eu bod wedi gwerthu mwy na dwbl yr hynny wnaethon nhw yn 2016.
Yn ôl ffigyrau'r Gymdeithas Fasnachu Gwin a Gwirodydd mae nifer y distyllfeydd yng Nghymru wedi cynyddu o chwech yn 2014 i 17 erbyn heddiw.

'Mwy ffasiynol'

Mae cwmni Penderyn yn fwy adnabyddus am eu wisgi ond mae'r cwmni, gafodd ei ffurfio yn 2000 ac sydd bellach yn cyflogi 60 o bobl, bellach yn cynhyrchu 300,000 potel o jin y flwyddyn hefyd.
Ond mae nifer o ddistyllfeydd eraill wedi agor dros y blynyddoedd diwethaf, gan gynnwys y diweddaraf yn Llanddarog, Sir Gâr - busnes teulu Coles.
Mae Eccentric Gins yng Nghaerffili bellach yn cynhyrchu 20,000 o boteli y flwyddyn, ac yn ôl y perchennog Rob Higgins mae 80% o'i gwsmeriaid yn dod o Gymru.
"Mae jin yn ffasiynol ac yn ddiod fwy derbyniol nawr," meddai.
"Mae menywod yn gallu cael jin a thonic gyda'u mam-gu a dyw e ddim yn anarferol bellach i fois gael un yn y clwb rygbi."
Yn ôl Chris Marshall o gwmni Snowdonia Distillery mae safon jin yn gyffredinol wedi gwella'n sylweddol a dyna yw un o'r rhesymau pam bod gwerthiant mor gryf.
"Os ewch chi nôl 10 mlynedd doedd y cyhoeddi na distyllfeydd yn rhyw hoff iawn o jin. Mae Prydain yn sicrhau wedi gweld mwy yn bod yn greadigol o ran blasau fel bod pobl yn gallu dod o hyd i un maen nhw'n ei hoffi," meddai.
Dywedodd y byddai'n hoffi gweld statws arbennig yn cael ei roi i jin o Gymru, ac y byddai hynny'n hwb mawr i'r diwydiant.
"Rydyn ni'n dod o ran brydferth o'r byd, mae'n dyfroedd ni'n wych... hoffwn i weld hynny a bydden i'n sicr yn awyddus gweithio gydag eraill i hybu hynny."
Dywedodd prif weithredwr y Gymdeithas Fasnachu Gwin a Gwirodydd, Miles Beale fod y diwydiant yn un y gall Cymru fod yn falch ohono.
"Mae'n saff i ddweud nad ydi'r nifer cynyddol o ddistyllfeydd yn rhywbeth dros dro gan fod nifer o brosiectau distyllfeydd cyffrous a newydd yng Nghymru, gan gynnwys canolfannau ymwelwyr, yn cael eu datblygu ar gyfer 2018," meddai.
"Mae cynhyrchwyr o Gymru yn creu wisgi a jin o Gymru sydd o safon ac yn ennill gwobrau, gan gynyddu gwerthiant yn y wlad yma a thramor."
Ychwanegodd Ysgrifennydd Cymru, Alun Cairns ei fod yn falch gweld bod y diwydiant gwirodydd yng Nghymru yn "ffynnu", gan ddweud ei fod yn gobeithio y byddan nhw'n cael "llwyddiant wrth werthu dramor" fel cynhyrchwyr bwyd a diod eraill o Gymru.


Tuesday, 25 November 2014

Siocled gan Bethan Williams

 Diolch unwaith eto i Ffrwti am roi sbardun i sgwrs!

Falle taw'r tro cyntaf i sylwi hynny (heb sylwi'n iawn ar y pryd chwaith) oedd pan 'nes i darfu am Mam. Bydden i wedi bod byti chwech oed, ac am ryw reswm yn chwilio Mam – fwy na thebyg roedd rhyw gêm ar goll neu angen sortio rhyw gweryl rhwng Arwyn a fi - rhywbeth holl bwysig fel'na.

Roedd gyda ni 'stafell ffrynt – dim ond stafell gyda soffa doedden ni ddim yn defnyddio'n aml iawn. Ta beth, 'na ble oedd Mam a rhyw gylchgrawn a siocled yn ei llaw.  O ngweld i ei geiriau oedd:

“'Sdim cwato dim byd oes e?!”

Cyn cynnig hansh o'i siocled i fi a dweud i beidio dweud wrth Arwyn.

Roedd pleser Mam newydd ddiflannu, ond fy un yn anferth – siocled heb ei ddisgwyl, a chyfrinach nad oedd Arwyn yn gwybod dim amdani!

Ar brynhawniau Sul bydden ni'n galw gyda Mam-gu, ac wrth adael bydden ni'n cael dewis siocled o'r dror. Byddai rhaid aros nes y Sadwrn wedyn, pan fyddai cinio yn frechdan a phecyn o losin neu siocled.

Yn ystod yr wythnos bydden ni'n cael siocled yn ein bocsys bwyd ambell ddiwrnod - ond rhywbeth fel Penguin, Club, Wagon Wheel, Viscount - mwy o fisged na siocled ar y cyfan. Felly roedd siocled dydd Sadwrn bach mwy arbennig.

Fel arfer rhywbeth fel Skittles neu Smarties, neu Milky Way Magic Stars, Fruit Pastilles fydden i'n dewis dros fariau o siocled. Felly ar brynhawn Sadwrn bydden i'n tynnu'r holl losin mas o'r pecyn, yn eu rhoi nhw mewn rhesi yn ol lliw neu'r wyneb bach ar y Magic Stars, ac yn eu bwyta mewn trefn beodol. Yn ol hoff flas neu hoff liw, neu weithaiu yn ôl faint o bob lliw oedd yna. Os mai Revels oedd gyda fi, trial bwyta'r rhai mwya diflas a chadw'r goreuon fydden i. Os Minstrels bydden i'ncnoi'r casyn caled gyntaf a doedd dim dal gyda Malteasers – cnoi y sicled i gyd bant neu grensian un cyfan, neu doddi un yn araf fydden i.

Nawr, siocled tywyll biau hi bob tro. Gorau po dywyllaf - mae unrhyw beth dan 70% yn rhy felys! Bron ei sugn fe fydda i'n gwneud, gadael iddo fe doddi'n araf i gael joio'r blas. Ac mae truffles bach Booja neu Hipo Hapus yn fwy na derbyniol. A'r arfer gyda nhw yw unai cnoi y siocled oddi, wedyn gadael i'r truffle doddi ar fy nhafod.

Fe wnes i ddechrau meddwl am hyn ar ôl gweld erthygl gan rywun arall yn disgrifio'i hareferion hi wrth fwyta siocled. Nes i fi ddechrau meddwl am siocled, ro'n i'n meddwl ei bod hi bach yn od – ond ni i gyd yn od yn ein ffordd....

Wednesday, 16 April 2014

Bara planc

Embedded image permalinkDiolch i EinCymraeg

Bara llechwan, bara maen, bara prwmlid (Morgannwg),neu fara planc (Cered.) - dyma gyfarwyddiadau gan Minwel Tibbot:

 Embedded image permalink

Tuesday, 1 October 2013

Mwyara

Mae Dafydd Morse wedi creu blog arbennig o dda dan yr enw Bwytagwyllt (dolen yn fan hyn) am fwyta bwyd gwyllt. Dyma ei erthygl gyntaf am fwyara:

20130917-173511.jpg


Fel rhan fwyaf o bobl nes i ddechrau chwilota yn pigo mwyar gyda Nain. Un o f’atgofion cynharaf o fwyd a bwyta yw crymbl mwyar ac afalau a phastai mwyar wedi ei weini gyda digon o hufen.

Dwi dal wrth fy modd yn mwyara a dwi’n dwli ar grymbl ond dwi hefyd yn hoff o feddwl am bethau gwahanol i wneud gyda nhw. Nod y blog yw eich ysgogi i fynd yn fwy anturus ac i agor eich llygaid ymhellach na mwyar ac i weld pa ddanteithion sydd ar gael am ddim yn ein dinasoedd yn ogystal a chefn gwlad.

Dewch gyda fi ar flwyddyn o chwilota. Pwy sydd am drïo?


danteithion - bwyd blasus a moethus (treats, delicacies)

Sunday, 15 September 2013

Mwyar duon

Ffrwyth bwytadwy yw mwyar duon sy'n tyfu ar fiaren (neu'r Rubus fruticosus) a cheir sawl math gwahanol. Mae'r gair "mieri" yn cyfeirio at y berth pigog hwnnw yn air a glywir ar lafar gwlad. Mae'n blodeuo rhwng mis Mai a mis Awst. Mae'r blodau'n wyn neu'n binc a'r ffrwythau'n ddu neu'n biws tywyll.

Gellir defnyddio'r ffrwyth i wneud jam, win neu darten. Ceir dros 375 math gwanhanol ac mae llawer ohonyn nhw'n perthyn yn agos at ei gilydd.




 Souffle Mwyar Duon (rysáit gan Bryn Williams):
  • Ar gyfer 8 person

  • Ar gyfer y mowldiau:
  • 60g menyn (heb halen) wedi meddalu
  • 40g siwgr caster
  • Ar gyfer y soufflé:
  • 600g mwyar duon (mewn piwri wedi eu hidlo i gael gwared â'r hadau)
  • 15g o flawd corn
  • 150g siwgr caster
  • 9 gwynwy ŵy
  • Siwgr eisin i ysgeintio
I baratoi'r rhain o flaen llaw curwch y gwynwy wyau i mewn i'r jam fel uchod yna rhowch y gymysgedd yn yr oergell am hyd at 3 awr cyn eu coginio. Coginiwch fel uchod a gweinwch yn syth.
 
Mae gymaint o bobl yn poeni am wneud soufflé, ond does dim angen. Mae'r un yma yn ysgafn a blasus ac mae'r mwyar siarp yn fendigedig. Mae modd paratoi'r pwdin yma o flaen llaw hefyd! Gallwch baratoi'r jam o leiaf ddiwrnod o flaen llaw tra bo'r soufflé yn hapus i eistedd am hyd at 3 awr cyn mynd i'r popty.

Cynheswch y popty i 180c/350f/marc nwy 4.

Cymerwch 6 ramecin neu ddysgl soufflé a brwsiwch y tu fewn iddynt gyda'r menyn wedi ei doddi. Yna ysgeintiwch gyda'r siwgr caster a'u gosod yn yr oergell nes bod eu hangen.

Dewch â'r piwrî mwyar duon i'r berw mewn sosban drom dros wres isel a'i fudferwi am 2 funud.

Mewn powlen fach toddwch y blawd corn mewn 25ml o ddŵr ac arllwyswch i mewn i'r piwri. Cymysgwch yn dda. Nesaf ychwanegwch 100g o'r siwgr a'i fudferwi nes bod y piwri wedi lleihau ac yn drwchus fel jam. Curwch y gymysgedd bob 1-2 funud i'w atal rhag sticio neu losgi. Dylai fod gyda chi tua 250-300g o jam. Gosodwch i un ochor i oeri.

Mewn dysgl sych ychwanegwch y siwgr caster sy'n weddill i'r 8 gwynwy ŵy a'u curo nes eu bod yn ffurfio pigau meddal. Cymerwch un llond llwy o'r gwynwy wyau a'u curo i mewn i'r jam er mwyn llacio'r gymysgedd. Yn ofalus plygwch weddill yr wyau nes eu bod wedi eu cymysgu.

Rhowch y gymysgedd i mewn i'r 6 ddysgl a'u gosod yn y popty am 9-11 munud. Pan fo'r soufflé wedi codi ysgeintiwch siwgr eisin drostynt. Gweinwch gyda hufen iâ fanila.