Faint o eiriau sydd yn eich geirfa?

https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p085vzdn?at_custom1=%5Bpost%20type%5D&at_campaign=64&at_custom3=%40BBCRadioCymru&at_custom4=D95BEAFA-5FB2-11EA-91B5-61EBFCA12A29&at_custom2=twitter&at_medium=custom7

Geirfa tecstiliau

Byddwn yn ymweld â Melfed, siop Carys Hedd yn Aberteifi. "Gwledd a gwisg gwyllt" yw disgrifiad y busnes, a bydd rhai ohonoch chi wedi mynychu ei gweithdai ailwampio dillad.

Dyma restr o eiriau defnyddiol:

Addurn               Adornment/Decoration

Appliqúe            Appliqúe

Brodwaith          Embroidery

Cwiltio               Quilting

Delwedd             Image

Edafedd              Yarn

Edau                   Thread

Ffabrig                Fabric

Ffasneri               Fasteners

Gleiniau              Beads

Gwead                Texture

Gwnio                 Sewing

Nodwydd             Needle

Patrwm                Pattern

Peiriant  Gwnio   Sewing Machine

Pinnau                 Pins

Pwythau              Stitches

Rhuban                Ribbon

Sêm                     Seam

Siswrn                  Scissors

Diolch i Ysgol Penweddig am ei Llyfryn Termau

Hfyd, mae rhywun wedi creu set o gardiau Quizlet i ymarfer geirfa tecstiliau.

 

Garddio - geirfa sylfaenol

Geirfa

Rhaw (pâl) (b) Mae'r rhaw yn y pridd , dyma'r adeg i ddechrau palu.

                           Tŵls llaw trin tir (ffyrch, rhaw, siswrn tocio, tyllwyr, llinynnau).   spade

Siefl (b)

Fforch (b) ffyrch

Trywel (b)

Rhaca (b) hefyd: cribin (b)  rake

Siswrn

Tyllwr – drill

Pigo allan – symud eginblanhigion i botyn mwy.

Tir rhywiog (tilth) – cyflwr haen uchaf y pridd.

Teneuo – lleihau’r nifer o eginblanhigion sydd mewn potyn

Planhigion unflwydd caled (hardy annuals) –

planhigyn sy’n para am flwyddyn yn unig ac sy’n gallu byw drwy dywydd oer y gaeaf

Rhidyllu (to filter/sieve) – ysgafnhau’r pridd a thynnu talpiau mawr allan drwy ei roi drwy ogor.

Dyfrio – rhoi dŵr i blanhigyn

Egino – pan mae’r hadau yn dechrau tyfu, ac yn magu gwreiddiau a choesyn.

Ffrwythlondeb – faint o faeth sydd yn y pridd

Trawsblannu – symud eginblanhigion o focsys hadau i’r man lle maent yn mynd i flodeuo neu

gynhyrchu cnwd

Palu                 palu dom i mewn            

Claddu            claddu dom i mewn

Planhigyn (planhigion)

Plannu

Gwellt, tomwellt - mulch

Taenu ar rywbeth (h.y. rhoi tomwellt ar yr ardd)

Gwrtaith (fertiliser)

Hau                 hau hadau

Hogi (to sharpen) Yr offer angenrheidiol yw fforch gerfio ddwybig sy'n gwarchod bysedd, cyllell gerfio fawr finiog a theclyn i'w hogi'n gyson.

Tocio – prune   Cyngor craff: Mae tocio pennau gwywedig rhosod yn hybu twf blodau newydd ac yn gwella golwg y planhigion.

Mae Mam yn garddio'r mymryn lleia ( ond fi sy'n tocio'r rhosod) a does gan Dad ddim diddordeb o fath yn y byd.

Toriad

Lluosogi planhigion

Chwynnyn chwyn

Chwynnu  Newydd fod yn chwynnu. Euch, casau'r job. Diolch byth ddaeth y glaw!

Roedd fy chwynnu yn ystod y gwanwyn wedi bod yn rhy drwyadl – dim ond dau flodyn oedd gen i!

Epilio - propagate

“Ar gyfer epilio o doriadau, dyma’r prif gyfnodau plannu...”

“Ymhlith y pynciau a astudir mae tyfiant planhigion, gwyddoniaeth garddwriaeth, epilio, coed a llwyni, llysiau, ffrwythau a chynllunio gerddi.”

Pridd

-          Lomog

-          Tywodlyd

-          Caregog/llawn cerrig

-          Clai/tir cleiog

-          Mawn/pridd mawnaidd

-          Pridd asid

Coginio - geirfa sylfaenol

Bwyd a choginio

Geirfa sylfaenol ac enghreifftiau

Dull (g)

Pobi

“Wedi iro tun pobi bara hanner cilo (a leinio hwn gyda papur pobi) dylid arllwys y gymysgedd iddo a'i osod mewn popty a gynheswyd i 170°C” (o rysait am Fara Brith)

'Pobi cacennau' a 'llyfu'r llwy' yw prif atgof plentyndod mwy na hanner pobol.

“Mynd i'r sinema, dal lan 'da ffrindie coleg, nofio, pobi teisen. 5. Pum peth sy'n gwneud i chi deimlo'n hapus.“

Crasu (bake, parch, dry)

“Mi gofiaf tra byddaf byw am y bara ffres a gaem ar ddiwrnod crasu bara”

“Hen wraig o’r enw Jane oedd yn cadw’r siop, ychydig o nwyddau werthai, oil lamp, siwgr, te, resins, cyraints, burum a blawd, yno byddai pawb yn cael burum ac ers talwm byddai pawb yn crasu bara eu hunain.”

Ffrio

Sgramblo – wyau wedi’u sgramblo

Potsio – wyau wedi’u potsio

Berwi – wy wedi’i ferwi

Mudferwi (simmer)

Codi berwi (bring to the boil)

Hidlo (sieve) [hefyd: gogrwn]

Hylif Mae pob defnydd yn bodoli fel solid, hylif neu nwy.

Iro

“Irwch dun cacen 20cm a rhoi papur saim ar y gwaelod 

Linio

Cymysgedd - Cymysgedd Stwffin Saets a Winwnsyn

Cymysgu

Curo “Curwch y siwgr a’r menyn nes ei fod yn ysgafn, o leiaf 4 munud gyda chwisg trydan.”

Torri “torrwch y menyn a’r lard mewn i ddarnau bach a’i rwbio i mewn i’r blawd nes ei fod yn edrych fel briwsion.”

Cynhesu

”Cynheswch y popty i 180C/160C ffan”

Pilio/plicio (peel)

Toddi  ”100g menyn heb halen wedi’i doddi”

Rolio “Roliwch y toes allan nes ei fod yn rhyw ¼ modfedd o drwch”

Malu

Ychwanegu (at)

Gorchuddio “Rhowch ychydig o’r eisin rhwng dwy haen y gacen a gorchuddiwch y top a’r ochrau.”

Chwipio

Plygu

Offer a theclynnau yn y gegin

Llwy (b) [llwyau]        llwy de             llwy fwrdd       llwy bren         llwy dyllog       llwy fetel

Fforc (b) [ffyrc]

Cyllell (b) [cyllyll]

“Cyllell finiog”

“Arwyn yn byta Spaghetti efo cyllell a fforc... wimp.”

Popty/ffwrn

“trosglwyddwch y marmaled i botiau jam sydd wedi eu glanhau'n dda a'u cynhesu mewn popty am 110°C am 10 munud.”

“New York Cheesecake yn barod i fynd i'r ffwrn”

“Sglodion Wedi'u Pobi yn y Ffwrn”

Cymysgwr trydan

Clorian (b) (scales)

Rhidyll (sieve) [hefyd: gogr/gogor]

Rholbren (b) Gorchymyn cymunedol i wraig ymosododd ar ei gŵr â rholbren gan ei bod yn amau ei fod yn anffyddlon.

Bowlen/powlen (b) [powlenni] 

‘Un powlen fawr, un ganolig ac un fach ‘

Sbatwla

Dysgl (b) dysglau [‘dishgil’ ar lafar] > dishgled/dished

Tun

Sosban (b)

Padell (b) [padelli/padellau/pedyll]

Padell ffrio/ffreipan

“Cynheswch yr olew tsili a'r tsili mewn padell ffrio a ffriwch yr wyau”

Chwisg llaw

Gratiwr mân

Hambwrdd pobi - Rhowch y sgons ar yr hambwrdd pobi a gadewch iddynt orffwys am ychydig

Sgiliau yn y gegin: sgiliau paratoi ee torri, tafellu, gratio, pilio, stwnsio, curo; sgiliau coginio ee

rhostio, ffrïo, pobi, berwi; gwybod pryd mae bwyd wedi'i goginio;

Pwyso:  Dilyn rysáit: pwyso a mesur ee defnyddio clorian, jygiau a llwyau mesur; tymheredd y

ffwrn/popty….

Brat (g)/ffedog (b)

Cynhwysion

Ŵy (g) melynwy (g) gwynwy (g)

“Mewn soufflé, caiff y melynwy a’r gwynwy eu gwahanu – defnyddir y melynwy i

dewhau sylfaen cwstard a chaiff y gwynwy ei chwisgio i wneud y soufflé yn ysgafn.”

Siwgr

“Caiff siwgr pur ei werthu fel siwgr gronynnog (bras), siwgr mân a siwgr eisin (powdr mân).

Siwgr mân yw’r gorau ar gyfer y rhan fwyaf o ryseitiau pobi a gellir defnyddio siwgr gwyn neu

euraid. Mae gan siwgr nad yw’n siwgr pur fwy o flas ac mae’n amrywio o siwgr crai tywyll i

siwgr brown ysgafn.”

Blawd [hefyd: can, fflwr] [g]  blawd plaen    blawd codi       blawd cyflawn

Burum

Powdr codi

Soda pobi

Llaeth              llaeth hanner-sgim     llaeth hufennog           llaeth sgim      llaeth enwyn (buttermilk)

Braster

Saim

Cytew   “cocos mewn cytew”

Echdyniad fanila

Croen     “Croen 1 lemon wedi’i gratio yn fân” “stribedi o groen lemwn”

Hufen              hufen dwbl      hufen sengl     hufen chwipio

Briwgig

Toes

Pastai [pai, pei]

Crwst              crwst pwff      crwst pwff bras          crwst brau

Rholiwch y crwst brau ar wyneb blawdiog nes fod yn ddigon mawr i lenwi desgil fflan tua 30cm ar draws.

Gweadedd a blas

Melys

Chwerw          Roedd y coffi'n blasu'n chwerw.

Hallt    “Mae pobl yn agored i rymoedd marchnata anferth , sy'n eu hannog yn ddi-baid i orfwyta , yn enwedig diodydd llawn siwgr , bwyd hallt iawn”

Sur [hefyd: egr]

Meddal

Caled

Crensiog, creisionllyd, cras

“cyw iâr rhost crensiog”         “bara cras”    ” Gweinwch y stêc gyda'r jam chilli a chennin creisionllyd wedi ffrïo.”

Sbeislyd

Llugoer   [hefyd: claear]    “Gwasgu burum mewn llaeth llugoer ac ychwanegu siwgr.”

Di-flas bland

Poeth     “Falle na ddylwn i fod wedi bwyta'r cyri poeth 'na ar awyren airindia, gallai'r flight i bangkok fod yn ddiddorol!”