Thursday, 16 September 2021
Sunday, 21 March 2021
Gwrthdystio
"Protestio wnaeth sicrhau hawliau iaith"
Mae ymgyrchwyr gan gynnwys Cymdeithas yr Iaith wedi mynegi pryder ynghylch deddf newydd allai olygu mwy o gyfyngiadau a chosbau llymach i rai protestwyr.
Dywedodd Mabli Siriol, cadeirydd y mudiad, fod angen gwarchod yr "hawl sylfaenol" hwnnw i wrthdystio, nid yn unig i ymgyrchwyr iaith ond i eraill sy'n brwydro dros faterion fel yr amgylchedd a gwrth-hiliaeth.
Daw hyn yn sgil mesur plismona newydd Llywodraeth y DU, rhywbeth maen nhw'n ei ddweud fydd yn mynd i'r afael "â'r trais sy'n effeithio ar bawb".
Ond mae ASau Cymreig o'r gwrthbleidiau eisoes wedi lleisio'u gwrthwynebiad, gan ddweud ei fod yn amharu ar yr "hawl i brotestio'n heddychlon".
Tuesday, 3 November 2020
Tlodi Cefn Gwlad Cymru
https://twitter.com/YBydarBedwar/status/1321391475897356288
Adroddiad gan Sefydliad Joseph Rowntree
https://www.bbc.co.uk/cymrufyw/amp/54755321
Thursday, 29 October 2020
Disgwyl i Lego, Barbie a Monopoly ymddangos ar restrau Siôn Corn nifer fawr o blant ar gyfer y Nadolig
Hanes gemau bwrdd: Nadroedd ac Ysgolion a Monopoly
Geirfa: dameg - parable, fable cyfalafiaeth - capitalism
Diolch i Golwg360 am y stori yma.
Mae disgwyl i nifer fawr o blant ddweud eu bod nhw eisiau Lego, Barbie neu Monopoly gan Siôn Corn eleni, wrth i ymchwil ddangos eu bod nhw wedi troi at yr hen ffefrynnau wrth chwarae yn ystod y cyfnod clo eleni.
Mae DreamToys wedi cyhoeddi rhestr wrth i fwy o rieni ddweud eu bod nhw wedi bod yn chwarae â rhai o’r hen deganau gyda’u plant yn ystod ymlediad y coronafeirws, wrth i ysgolion gau a phlant yn gorfod cadw pellter oddi wrth ei gilydd.
Mae Lego yn ymddangos dwywaith ymhlith y 12 hoff degan, ynghyd â thegan Baby Yoda, Peppa Pig, chymeriadau Paw Patrol a Pokémon.
Arolwg
O blith y 2,000 o rieni sydd â phlant o dan ddeg oed a gafodd eu holi ar gyfer yr arolwg, dywedodd 46% ohonyn nhw fod eu plant wedi chwarae mwy â theganau eleni nag arfer oherwydd y cyfnod clo.
Dywedodd 56% eu bod nhw wedi treulio mwy o amser yn chwarae â’u plant, ac fe ddywedodd 88% o’r rheiny fod cyd-chwarae wedi creu perthynas agosach rhyngddyn nhw a’u plant.
“Mae teganau wedi bod yn rhan bwysig o fywydau teuluoedd yn ystod y cyfnod clo, ac rydym yn credu y bydd nifer o’r rhai sydd ar y rhestr yn dod â gwên haeddiannol i wynebau dros y Nadolig hwn,” meddai Gary Grant, cadeirydd pwyllgor dethol DreamToys.
Sunday, 4 October 2020
Waldo Williams: Un funud fach
https://www.youtube.com/watch?v=kuxIzYVoxJA
Un funud fach cyn elo’r haul o’r wybren,
Un funud fwyn cyn delo’r hwyr i’w hynt,
I gofio am y pethau anghofiedig
Ar goll yn awr yn llwch yr amser
gynt.
Fel ewyn ton a dyr ar draethell unig,
Fel cân y gwynt lle nid oes glust a glyw,
Mì wn eu bod yn galw’n ofer arnom –
Hen bethau anghofiedig dynol ryw.
Camp a chelfyddyd y cenhedloedd cynnar,
Aneddau bychain a neuaddau mawr,
Y chwedlau cain a chwalwyd ers canrifoedd
Y duwiau na ŵyr neb amdanynt ‘nawr.
A geiriau bach hen ieithoedd diflanedig,
Hoyw yng ngenau dynion oeddynt hwy,
A thlws i’r clust ym mharabl plant bychaìn,
Ond tafod neb ni eilw arnynt mwy.
O, genedlaethau dirifedi daear,
A’u breuddwyd dwyfol a’u dwyfoldeb brau,
A erys ond tawelwch i’r calonnau
Fu gynt yn llawenychu a thristáu?
Mynych ym mrig yr hwyr, a mi yn unig,
Daw hiraeth am eich ‘nabod chwi bob un;
A oes a’ch deil o hyd mewn Cof a Chalon,
Hen bethau anghofiedig teulu dyn?
Nodiadau
Cyn elo .......cyn delo [cyn aiff....cyn daw] Mae WW yn defnyddio’r modd dibynnol (subjunctive) yn dilyn cyn.
Wybren – awyr
A dyr – sy’n torri
Traethell – traeth bach
A glyw – sy’n clywed
Annedd - cartref
Cain – fine (well-crafted)
Chwalu – scatter....mynd ar goll
Hoyw – bywiog, sionc
Genau – cegau (jaws)
Ni eilw – ddim yn galw
Dirifedi – di-rif, countless
Dywfol – divine, sacred
Dywfoldeb – sanctity
Brau – bregus (brittle, fragile)
A erys – arhosith
Llawenychu (llawenhau) – bod yn llawen
Mynych – aml
Ym mrig yr hwyr – wrth iddi nosi
A oes a’ch deil..... Is there a heart or memory still to cherish? (a oes yna rywbeth rydych yn ei gadw yn eich cof a’ch calon)